Międzynarodowy Festiwal Teatralny DEMOLUDY 5 - 9 października 2010

Międzynarodowy Festiwal Teatralny DEMOLUDY. Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie. IV edycja Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego DEMOLUDY od 5 do 9 października 2010, poświęcona teatrowi z Czech i Słowacji. Okazja do obejrzenia bardzo dobrych spektakli przygotowanych przez naszych południowych sąsiadów. Gratka posłuchania śpiewnego i jakże dla nas zabawnego języka czeskiego i słowackiego. Wystąpią między innymi aktorzy z filmów Petra Zelenki.

Festiwal otwiera koncert grup Kuzmich Orchestra z Czech, Longital ze Słowacji i The Lollipops z Polski. W programie DEMOLUDÓW obok spektakli zaplanowano czytania performatywne współczesnych dramatów, dyskusje poświęcone kulturom Czech i Słowacji oraz spotkanie autorskie Mariusza Szczygła promujące jego najnowszą książkę o Czechach "Zrób sobie raj". A wieczorami w klubie festiwalowym Alchemia projekcje kultowych bajek.

Na część wydarzeń wstęp wolny, bilety na spektakle w przystępnych cenach. Wszystkie spektakle będą tłumaczone na język polski.

Więcej informacji na stronie www.demoludy.art.pl

Program Festiwalu DEMOLUDY:

5 października (wtorek)

18:00 ? Každému voľný vstup

Koncert zespołów: Kuzmich Orchestra (Czechy), Longital (Słowacja), The Lollipops (Polska)

Być jak Helena Vondráčková - quiz z nagrodami

Pub Sowa, ul. Zamkowa 2 - wstęp wolny, czas: ok. 120 min.

6 października (środa)

17:00 - Małgorzata Sikorska-Miszczuk ZAGINIONA CZECHOSŁOWACJA (Polska)

czytanie performatywne, reż. Maria Spiss

CEiIK, ul. Parkowa 1 - wstęp wolny, czas: 50 min.

18:00 - Boca Loca Lab (Czechy)

Jiří Adámek EUROPEJCZYCY, reż. Jiří Adámek

CEiIK, ul. Parkowa 1, czas: 60 min.

20:00 - Divadlo Na zábradlí (Czechy)

Milan Uhde CUD W CZARNYM DOMU, reż. Juraj Nvota

Scena Kameralna, ul. Pstrowskiego 23, czas: 140 min.

7 października (czwartek)

15:00 - Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie - prapremiera polska

Jiři Brdečka LEMONIADOWY JOE, reż. Małgorzata Głuchowska

Scena Margines, ul. Pstrowskiego 23, czas: 70 min.

17:00 ? Pavel Kohout KLAUN (Czechy)

czytanie performatywne, reż: Piotr Sieklucki

sala prób, ul. Pstrowskiego 23 - wstęp wolny, czas: 50 min.

18:00 - Slovenské komorné divadlo (Słowacja)

Kamil Žiška, Zuzana Palenčíková I BĘDZIEMY SZEPTAĆ..., reż. Kamil Žiška

Scena Kameralna, ul. Pstrowskiego 23, czas: 60 min.

20:00 - Dejvické divadlo (Czechy)

Viliam Klimáček DUNGEONS & DRAGONS. LOCHY I SMOKI, reż. Karel František Tománek

CEiIK, ul. Parkowa 1, czas: 120 min.

8 października (piątek)

12:00 ? PŘESNÍDÁVKA

spotkanie poświęcone kulturze Czech i Słowacji.

Restauracja Malta Cafe, ul. Lelewela 6A - wstęp wolny, czas: 60 min.

17:00 - Vladislava Fekete KRÓTKIE SPIĘCIA (Słowacja)

czytanie performatywne, reż. Piotr Ratajczak

CEiIK, ul. Parkowa 1 - wstęp wolny, czas: 50 min.

18:00 - Bábkové divadlo na Rázcestí (Słowacja)

Martin Ciel, Vanda Feriancová, Anna Grusková, Karol D. Horváth, Iveta Horváthová, Viki Janoušková, Jana Juráňová, Laco Kerata, Viliam Klimáček, Silvester Lavrík, Ľuba Lesná, Roman Polák, Dušan Vicen SARKOFAGI I BANKOMATY, reż. Marián Pecko

CEiIK, ul. Parkowa 1 - czas: 140 min.

21:00 - Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie

Jiři Brdečka LEMONIADOWY JOE, reż. Małgorzata Głuchowska

Scena Margines, ul. Pstrowskiego 23, czas: 70 min.

9 października (sobota)

15:00 - Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie

Jiři Brdečka LEMONIADOWY JOE, reż. Małgorzata Głuchowska

Scena Margines, ul. Pstrowskiego 23, czas: 70 min.

17:00 - ZRÓB SOBIE RAJ

spotkanie z Mariuszem Szczygłem poświęcone jego najnowszej książce o Czechach

sala prób, ul. Pstrowskiego 23 - wstęp wolny, czas: 60 min.

20:00 ? Divadlo SkRAT (Słowacja)

MARTWE DUSZE, scen. i reż. Dušan Vicen

Scena Kameralna, ul. Pstrowskiego 23, czas: 65 min.

Opisy spektakli:

EUROPEJCZYCY

Multimedialne przedstawienie "Europejczycy" Jiříego Adámka penetruje to, co mieszkańców Starego Kontynentu łączy i dzieli. Rejestruje uczucie zdezorientowania i braku wiary w siebie, ale także rozpad wspólnego kulturalnego i ideologicznego pola. Libretto sztuki skonstruowane jest z nagłówków prasowych, sloganów medialnych i współczesnych komunałów. Odsłania w ten sposób wszędobylską obecność mediów i próby upolitycznienia naszego życia. Dzięki nim mamy poczucie, że rozmaite zagrożenia grożą nam na każdym kroku. Struktura "Europejczyków" przypomina kompozycję muzyczną, choć nadal to zasadniczo spektakl teatralny. Punktem startowym nie jest scenariusz w tradycyjnym znaczeniu tego słowa, ale raczej libretto lub muzyka z partiami wokalnymi. Aktorzy na scenie połączeni są z technologią tak, jak dzisiaj ludzie w codziennym życiu. Czy mamy szansę znaleźć własną drogę w dzisiejszym zglobalizowanym i stale zmieniającym się świecie? Czy Europejczyk naprawdę istnieje? Czy istnieje w ogóle odpowiedź na tożsamość europejską?

CUD W CZARNYM DOMU

Dwóch synów wraz ze swoimi żonami przybywa do domu, gdzie mieszkają ich rodzice wraz z nerwowo rozchwianą siostrą. Ojciec, chociaż obecnie ciężko mu to przychodzi, próbuje sam naprawiać dom i ratować dziedzictwo. Obaj bracia mają inną przeszłość polityczną i nienawidzą się z powodu przeciwieństw. Krok po kroku ujawniają się rodzinne animozje, ale także duża część czeskiej i czechosłowackiej historii.

Pomimo, że sztuka Uhde osadzona jest w porewolucyjnych latach 90. jej bohaterowie ciągle wracają do przeszłości. Przez historię niewielkiej rodziny tragikomedia ta dostarcza refleksji na temat "wielkiej historii" od końca lat 30.

LEMONIADOWY JOE

Konwencje twardych gatunków, takich jak western, pokazywały dotychczas świat męskich idei i nieposkromionych fantazji. Każdy mężczyzna, jeszcze dziecięciem będąc marzy, by zostać szlachetnym, szybkostrzelnym rewolwerowcem, chce podbijać niewieście serca i jeździć na mądrym koniu. Tak miał wyglądać Dziki Zachód i poniekąd zachodnia cywilizacja dziedziczy ten schemat ? męskiego indywidualisty z dyndającymi koltami.

"Lemoniadowy Joe" w interpretacji Małgorzaty Głuchowskiej całkowicie lekceważy ten obraz kultury. Reżyserka śmieje się w twarz największym kowbojom i stwarza Dziki Zachód widziany oczyma kobiety. Nie tytułowy Joe jest tutaj głównym bohaterem, lecz Tornado Lou ? "szlachetna ladacznica", urządzająca Dziki Zachód z wysokości własnego buduaru. Kobieta pozwala sobie na nieujarzmione fantazje, na grę erotycznymi schematami, w których mężczyzna okazuje się zabawką, obiektem i instrumentem.

"Lemoniadowy Joe" to western o dużych dziewczynkach dla dużych dziewczynek, to pełna satyry i groteski zabawa dla kobiet i mężczyzn, pozwalająca wyzbyć się swoich "etatowych" ról.

I BĘDZIEMY SZEPTAĆ

To interesująca forma wypowiedzi scenicznej z punktu widzenia dramaturgii. Jest połączeniem faktografii z niejasnymi, często konfabulowanym aspektami przeszłości, rzucającymi tym samym zupełnie inne światło na coś, co zwykliśmy nazywać tożsamością.

Kamil Žiška i Zuzana Palenčíková zajęli się pisarkami przełomu XIX i XX wieku. Wśród nich są: Terézia Vansová, Elena Maróthy-Šoltésová, Hana Gregorová i Ľudmila Podjavorinská. Dramaturdzy stworzyli wizerunkowy kolaż silnych, charyzmatycznych kobiet, złożony z ich tekstów i biografii. Bohaterki łączy jedna podstawowa cecha: obrona własnej indywidualności, niepodległe głosy w świecie konserwatywnego społeczeństwa. "I będziemy szeptać" sięga więc do początków emancypacji, w których zwykła kobieca powściągliwość, samoświadomość swej roli mogły uchodzić za bunt, godny społecznej infamii.

DUNGEONS & DRAGONS. LOCHY I SMOKI zostały napisane na zamówienie Dejvické Theatre przez słowackiego dramaturga, reżysera i aktora Viliama Klimáčka z myślą o dwóch aktorach: Ivanie Trojanie i Davidzie Novotným, aktorom znanym europejskiej publiczności z filmów Petra Zelenki.

Bohaterowie sztuki spotykają się w lesie po dwudziestu latach. W tym miejscu wydarzyły się rzeczy, które miały wpływ na ich całe życie. Jednak to, co naprawdę tam się stało, pozostaje na długo ukryte przed widzami.

Widzowie wciągani są w akcję, która miesza sceny realistyczne z dziwacznymi i halucynogennymi wizjami, humor z goryczą, filozoficzną mądrość z wątkiem kryminalnym. To sztuka nie tylko o przyjaźni i zbrodni, jak czytamy w podtytule, ale także o jawie i śnie. A może przede wszystkim o grze, z której wyłania się rzeczywistość.

SARKOFAGI I BANKOMATY

To oryginalny projekt Słowackiego Instytutu Teatralnego w Bratysławie. Pierwotnym celem było stworzenie sztuki o współczesnej Słowacji w kontekście ostatnich dwudziestu lat po upadku żelaznej kurtyny. 18 autorów napisało 16 krótkich sztuk połączonych słowem klucz ? w metaforycznym i dosłownym znaczeniu. Powstał obraz stworzony poprzez szczegóły codzienności, dylematy z lat 80 i tragikomiczną wizję "kapitalistycznej" i "demokratycznej" operacji na ciele społeczeństw. Spektakl jest błyskotliwą powtórką z pamięci, która czasem przeradza się w nostalgię, a czasem w gorzki zapis pustych i daremnych tęsknot za lepszym światem. A ten przyjął dziś kształt osobliwego, bezdusznego bożka ? bankomatu. Taka jest w pewnym sensie historia najnowszych dziejów ? pielgrzymujemy z zatęchłych sarkofagów skompromitowanych idei ku świątynnym blaskom bankomatów.

MARTWE DUSZE

Oprócz tytułu, "Martwe dusze" Vicena łączy z powieścią Gogola jeszcze jedna cecha: to zjadliwa satyra na słowackie społeczeństwo. Zaglądamy do bloku na typowym bratysławskim osiedlu Petržalka, choć równie dobrze mogłoby to być każde inne osiedle we wschodniej Europie. Zaglądamy, a raczej podglądany zwyczajnych, cichych ludzi. W bieliźnie, w pidżamach, szlafrokach, a czasem ? niespodziewanie, dla uatrakcyjnienia nudy i wegetacji ? w groteskowych kostiumach sado-maso. Zewsząd jednak przebija samotność. I nie zagłuszy jej ani konsumpcja, ani wmawiana ludziom żądza sukcesu. To obraz świata, który męczy się sam ze sobą i sam ze sobą nie potrafi skończyć.

Idea i dotychczasowe edycje

Ideą Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego DEMOLUDY jest przybliżanie dramaturgii krajów tzw. byłego bloku wschodniego. Po zachłyśnięciu się Zachodem, nasyceniu nowinkami wcześniej niedostępnej kultury, zwracamy się z ciekawością w stronę krajów z byłych Demoludów, z którymi mamy wspólne korzenie i historię. Hasłem festiwalu od dwóch edycji pozostaje Strefa Tożsamości ? poszukiwanie odpowiedzi na pytania co nas jeszcze łączy i jak poradziliśmy sobie z transformacją. Przeglądając się w swoich spektaklach, widzimy, że bliżej nam mentalnie do sąsiadów ze wschodu czy południa niż zachodu. Odkrywamy polskiej widowni to, o czym już zapomniała, sięgamy po sztukę krajów z którymi byliśmy związani przez lata, a potem odwracając się od złych wspomnień zatraciliśmy i dobre. Poszukując spektakli na Festiwal koncentrujemy się na młodej dramaturgii, nieprezentowanej jeszcze w Polsce, lub dziełach klasycznych przeczytanych i inscenizowanych w nowatorski sposób.

W poprzednich edycjach DEMOLUDÓW zestawialiśmy polskie doświadczenia ze sztuką rosyjską, gościliśmy jedyny niezależny teatr z Białorusi, przyglądaliśmy się tekstom ukraińskim i litewskim. W ubiegłym roku skierowaliśmy się na Bałkany ? gośćmi DEMOLUDÓW były największe gwiazdy teatrów z byłej Jugosławii ? spotkaliśmy się m.in. z Biljaną Srbljanović. Na scenie wystąpili aktorzy znani z filmów Kusturicy, a zaprezentowali spektakle nagradzane na międzynarodowych festiwalach, które do tej pory nie gościły w Polsce.

Dodatkowe informacje na stronie festiwalu: http://www.niekultura.pl/details/15-midzynarodowy-festiwal-teatralny-demoludy.html